Październik to miesiąc świadomości raka piersi. Jest to szczególny czas, w którym mówi się o znaczeniu profilaktyki, regularnych badań oraz wczesnego wykrywania zmian nowotworowych.
Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. We wczesnym stadium choroba może nie powodować żadnych niepokojących objawów, dlatego tak istotne jest korzystanie z badań przesiewowych. Wczesne wykrycie zmian zwiększa możliwości skutecznego leczenia.
Na ryzyko zachorowania na raka piersi wpływa wiele czynników, m.in. wiek, uwarunkowania genetyczne, występowanie choroby w rodzinie, czynniki hormonalne, styl życia oraz niektóre czynniki środowiskowe.
Nie na wszystkie z nich mamy wpływ, jednak możemy podejmować działania, które sprzyjają zachowaniu zdrowia. Ważne znaczenie ma m.in. prawidłowe odżywianie, regularna aktywność fizyczna, utrzymywanie prawidłowej masy ciała oraz ograniczenie spożywania alkoholu.
Istotnym elementem profilaktyki jest również znajomość własnego ciała i zwracanie uwagi na wszelkie niepokojące zmiany w obrębie piersi.
Do objawów, które powinny skłonić do konsultacji z lekarzem, należą m.in.:
- wyczuwalny guzek lub zgrubienie w piersi lub dole pachowym,
- zmiana wielkości lub kształtu piersi,
- wciągnięcie brodawki lub skóry,
- zmiana wyglądu skóry piersi,
- zaczerwienienie, obrzęk lub zgrubienie skóry,
- nietypowa wydzielina z brodawki,
- utrzymujący się ból lub inne niepokojące zmiany.
Wystąpienie takiego objawu nie oznacza, że jest to rak piersi. Każdą niepokojącą zmianę należy jednak skonsultować z lekarzem.
Jednym z podstawowych badań przesiewowych w kierunku raka piersi jest mammografia, która pozwala wykryć zmiany na wczesnym etapie, również wtedy, gdy nie występują jeszcze objawy.
W Polsce w ramach programu profilaktyki raka piersi kobiety w wieku 45–74 lat mogą skorzystać z bezpłatnej mammografii. Badanie nie wymaga skierowania.
Z programu mogą skorzystać kobiety, które:
- nie miały wykonywanej mammografii w ramach profilaktyki w ciągu ostatnich 2 lat,
- zakończyły okres 5 lat od leczenia chirurgicznego raka piersi i pozostają w trakcie uzupełniającej hormonoterapii – w takim przypadku zalecane jest badanie co 12 miesięcy,
- zakończyły leczenie raka piersi oraz 5-letni okres monitorowania po zakończonym leczeniu – w tym przypadku również zalecane jest badanie co 12 miesięcy.
W przypadku kobiet korzystających ze standardowej ścieżki programu, przy prawidłowym wyniku mammografii kolejne badanie wykonuje się co 2 lata.
Badanie można wykonać w placówkach realizujących program profilaktyczny, a także w mammobusach, które docierają do różnych miejscowości w Polsce.
Aktualne informacje o miejscach realizacji programu oraz terminach postoju mammobusów dostępne są na stronach Narodowego Funduszu Zdrowia.
Od 2026 roku mammografia w ramach programu profilaktyki raka piersi jest również dostępna poprzez centralną e-rejestrację. Termin można zarezerwować za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta lub aplikacji mojeIKP.
Szczegółowe informacje dotyczące programu profilaktyki raka piersi, zasad kwalifikacji oraz miejsc, w których można wykonać mammografię, dostępne są na stronach: Narodowego Funduszu Zdrowia, pacjent.gov.pl, Narodowego Portalu Onkologicznego.
źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, pacjent.gov.pl, Główny Inspektorat Sanitarny, Narodowy Portal Onkologiczny
Filtry